Wyjazd Nadziei miał trwać tydzień, ale już sama chwila, w której zamknęła starą torbę, zmieniła poranek w ich domu. Po dwudziestu latach słuchania wyrzutów o każdy wydatek kobieta wyruszyła do matki, zostawiając Grzegorza z trójką dzieci i obowiązkami na gospodarstwie.
Poranek, w którym Nadzieja przestała się tłumaczyć
Grzegorz zatrzymał się w progu, wsunął kciuki za gumkę starych wełnianych spodni i patrzył, jak żona dopina zacinający się zamek swojej wysłużonej, obszernej torby. Na jego twarzy pojawił się krzywy uśmiech. Zachowywał się tak, jakby to on miał kontrolę nad sytuacją.
Był mroźny listopadowy świt. Cienki lód pokrywał kałuże, a od strony obory niósł się wilgotny obłok pary i przeciągłe, głodne muczenie Zorki. Nadzieja poprawiła wiśniową, dzianinową czapkę. Nie odwróciła głowy w stronę męża.
— Idź, skoro taka z ciebie ważna pani. My świetnie sobie bez ciebie poradzimy — rzucił Grzegorz z drwiną.
Założył ręce na piersi i przekonywał, że po jej wyjściu wreszcie zazna spokoju. Jej skargi na zmęczenie nazywał przesadą: według niego całymi dniami siedziała w domu i nie robiła nic szczególnego. Sam, jak podkreślał, od piątej rano ciężko pracował na ciężarówce do przewozu drewna i przynosił do domu każdy grosz.
Wyrzuty, które powtarzały się przez lata
Grzegorz przedstawiał utrzymanie rodziny jako ciężar, a domowe obowiązki żony sprowadzał do „brzęczenia garnkami”. Nadzieja nie podjęła kłótni. Jej dłonie, stwardniałe od prania i zimnej wody ze studni, lekko drżały, lecz jej twarz pozostawała blada i nieruchoma.
Przez dwadzieścia lat słyszała podobne oskarżenia. Nowa rzecz kupiona do domu, podręcznik dla syna, a nawet puszka farby na ogrodzenie mogły stać się powodem kolejnego wieczornego wyrzutu. Grzegorz powtarzał, że wszyscy siedzą mu na karku i że poświęcił dla nich całą młodość.
W tej chwili Nadzieja nie próbowała przekonywać go, ile pracy wymagał dom ani jak długo znosiła jego słowa. Zamiast odpowiedzieć na zaczepki, przekazała mu konkretne instrukcje. Mówiła spokojnie, bezbarwnie, wciąż na niego nie patrząc.
Lista obowiązków na czas jej nieobecności
Na lodówce zostawiła kartkę z rozpiską. Przypomniała mężowi o zwierzętach, dzieciach i codziennych zadaniach, od których przez tydzień nie mogła go wyręczać.
- Zorkę należało doić o szóstej rano i o siódmej wieczorem. Paszę trzeba było zaparzać z otrębami, a mieszanki nie podawać więcej niż dwa wiadra, żeby krowie nie wzdął się brzuch.
- Świniakom należało wieczorem ugotować ziemniaki.
- W pokoju dziecięcym piec trzeba było rozpalać dwa razy dziennie, nie zamykając od razu zasuwy, by domownicy się nie zaczadzili.
- Warię należało zaprowadzić do przedszkola przed ósmą. Wyprasowana sukienka czekała w szafie, a rajstopy leżały obok, na półce.
- W środę Egor miał dostać pieniądze na zajęcia sportowe, a Koli trzeba było przypominać o zastrzykach przeciw alergii.
Grzegorz roześmiał się i kazał jej przestać go pouczać. Powiedział, że sami sobie poradzą i że nie są małymi dziećmi. Sugerował, by pojechała do matki mieszkającej w odległej osadzie, po czym zapewniał, że szybko wróci.
— Nie miną dwa dni, a sama przyjdziesz z powrotem na kolanach. Dokąd pójdziesz bez ciepłego pieca i świeżego chleba? — drwił.
Droga do autobusu
Nadzieja nie odpowiedziała. Podniosła torbę, zeszła z drewnianego ganku i ruszyła po skrzypiącym pod stopami śniegu w stronę drogi. Czekał tam już autobus kursujący do centrum rejonowego.
Nie obejrzała się ani razu. Furtka żałośnie skrzypnęła, a potem zatrzasnęła się za jej plecami. Grzegorz splunął z pogardą, głośno zamknął drzwi wejściowe i przeciągnął się.
