Pierwszy śnieg spadał na pustą ulicę, gdy siedemdziesięcioletnia Antonina Wasiljewna została bez dachu nad głową. W chwili, gdy nowy właściciel zamykał przed nią drzwi rodzinnego domu, przyjechał syn, którego przez lata odsuwała na dalszy plan.
Matka wyrzucona z domu w pierwszy śnieżny dzień
Drobne płatki wirowały pod niskim, ołowianym niebem, po czym znikały na mokrych schodkach starego drewnianego domu. Antonina Wasiljewna siedziała na ganku, mocno zgarbiona, jakby nagle opuściły ją wszystkie siły. W cienkich wełnianych rękawiczkach ściskała rączkę starej walizki z wytartą imitacją skóry.
Walizka należała kiedyś do jej zmarłego męża, Fiodora. Jeździł z nią na kursy dla brygadzistów. Obok nóg Antoniny stały dwie duże, kraciaste torby na zakupy. Drobny, nawiewany przez wiatr śnieg zdążył je przemoczyć; w środku znajdowały się stare prześcieradła i żeliwne garnki.
Za plecami kobiety uporczywie terkotała wkrętarka. Młody, gładko ogolony mężczyzna — syn miejscowego leśniczego — zaledwie trzy dni wcześniej kupił dom rodziców Antoniny za gotówkę. Teraz mocował do drzwi nową metalową osłonę zamka, wkręcając solidne wkręty. Unikał wzroku dawnej właścicielki, od czasu do czasu kaszlał z zakłopotaniem i strzepywał sosnowe wióry z wycięcia w futrynie.
Nowy właściciel zamyka drzwi
— Ciociu Tonia, może chociaż przejdzie pani do sieni, zanim przyjedzie po panią transport? Na wietrze całkiem pani zmarznie. Muszę do wieczora wszystko opieczętować, a potem przywieźć jeszcze narzędzia ojca. Proszę mnie dobrze zrozumieć…
Antonina nie odpowiedziała. Głębiej schowała głowę w kołnierzu ciemnoszarego płaszcza i patrzyła na rozmokłe koleiny, pełne błota. Jej spojrzenie było przygaszone. Nie wiedziała, dokąd teraz pójść ani kto zechce ją przyjąć.
Jeszcze tydzień wcześniej sąsiedzi słyszeli, jak córka Alina obiecuje matce wspaniałe życie w mieście. Pod sklepem wymieniali wtedy zadowolone spojrzenia i przytakiwali z uznaniem. Teraz ci sami ludzie podglądali sytuację zza firanek, szeptali między sobą i z ukrytym zaciekawieniem czekali, jak potoczy się smutna historia siedemdziesięcioletniej nauczycielki, która straciła własny dom i nawet najmniejszy kąt pod dachem.
Jeszcze niedawno miała zacząć nowe życie w mieście. Teraz siedziała na mokrym ganku z walizką i dwiema przemoczonymi torbami.
Przyjeżdża syn, którego odsuwała
Przy drodze rozległ się warkot starego kombi. Samochód łagodnie zatrzymał się przy rowie, a po chwili trzasnęły drzwi. Wysiadł Kosta.
Był wysoki i barczysty. Miał na sobie zwykłą roboczą kurtkę z kapturem oraz ciężkie buty, na których wciąż widać było ślady żużlu spawalniczego. Poruszał się powoli, pewnym, ciężkim krokiem człowieka, który od czternastego roku życia musiał sam zarabiać na życie i polegać wyłącznie na sobie. Podszedł do ganku i zatrzymał się kilka kroków od matki.
Antonina zesztywniała. Zalał ją dotkliwy wstyd. Właśnie z Kostią najmniej chciała się teraz spotkać — z zapomnianym, nielubianym synem, którego przez całe życie stawiała na drugim miejscu. Przez czterdzieści dwa lata rzadko słyszał od niej coś poza wyrzutami i chłodnym, formalnym powitaniem: „Dzień dobry”.
— Dzień dobry, mamo — powiedział cicho Kosta.
Jego głos był spokojny i równy. Nie było w nim ani triumfu, ani chęci, by wypominać matce przeszłość.
Telefon, na który nikt nie odpowiadał
Starsza kobieta powoli uniosła głowę i spojrzała na syna. Jej usta lekko drżały, a powieki były zaczerwienione od zimnego wiatru i nieprzespanych nocy. Na łzy nie miała już siły. Wszystkie wypłakała poprzedniego dnia, gdy po raz setny usłyszała w słuchawce bezosobowy komunikat: „Abonent jest niedostępny lub znajduje się poza zasięgiem sieci”.
— Dzień dobry, Kostieńko… — wyszeptała niemal bezgłośnie.
